به نام خداوند مهر آفرین
سال 14094 اهورایی، 7037 میترایی، 3753 زرتشتی، 2573 کوروشی (شاهنشاهی) و 1394 خورشیدی

بنام خدا


یادگاری ٩٠٠ ساله از شهر شاپورخواست

 

 

«زر سنگ»؛ سنگ طلا

 



سورنا لطفی‌نیا :

سنگ‌نوشته‌ها، متن‌هایی هستند درباره‌ی موضوع‌هایی که در روزگاران گذشته، ارج و ارزش ویژه‌ای داشته‌اند. بیشتر این گونه برجای مانده‌ها، در جاهایی ساخته شده‌اند که مردمان آن روزگار به آسانی بتوانند ببینندشان مانند سنگ نوشته‌ی بیستون که بر سر راهی بزرگ و باستانی که هنوز هم کاربرد دارد، است.
درون‌مایه‌ی این سنگ‌نوشته‌ها، گوناگون است اما بیشتر درباره‌ی چیزهایی است که در آن روزگاران برای مردم دارای ارزش بوده‌است و گاهی امروزه هم بسیار ارزشمند هستند، مانند قانون‌های دادرسی، شرح پیروزی‌های یک شاه بر شاهی دیگر، بخش بندی آب یا چراگاه، فاصله‌ی یک شهر تا شهری دیگر و... 
یکی از سنگ‌نوشته‌های کشورمان در استان لرستان و شهر «خرم‌آباد» یا «شاپورخواست» است که بر سر راه جنوب جای دارد.  مردم آن را به نام‌های «برد نبشته» و «زر سنگ» نیز می‌شناسند.
تابلویی که برای شناساندن این برجای مانده از سوی میراث فرهنگی گذاشته شده است، تاریخ ساخت آن را در سال ٥٣٠ هجری مهی، یعنی بیش از ٩٠٠ سال پیش و در روزگار سلجوقیان و به دستور «امیر اسفهسالار ابو سعید برسق ابن برسق»، حاکم شاپورخواست و از فرمانداران سلطان «ملکشاه»، نشان می‌دهد.
این سنگ‌نوشته که به گونه‌ی مکعب مستطیل ساخته‌شده است، بلندایی ٣٤٤ سانتیمتری دارد. جنس سنگ از همان سنگ‌های کوهی است که سنگ‌نوشته در دامنه‌ی آن جای دارد. ناگفته نماند که خرم آباد، یک دره‌ در میان کوه‌هاست که از گذر رودخانه‌ای که در گذشته پرآب بوده ساخته شده است.
خط به‌کار رفته بر روی سنگ «کوفی» و در ١٩ سطر است. دور از ذهن نیست که پیش از این خط، نوشته‌های دیگر و با درون‌مایه‌های دیگری بر روی سنگ جای داشته اما با گذشت روزگار و باد و باران یا به دست فرمانروایان، پاک و خط تازه به‌جای آن نوشته شده است. این را می‌توان از نوشته‌ای که در روزگار قاجار به دستور یکی از شاهان آن دودمان، بر روی بخشی از سنگ نوشته شده است دید.
درون‌مایه‌ی این ١٩ سطر، «بخشش مالیات علف‌چر شهر شاپورخواست» است. بخشی هم که در روزگار قاجاریه بر روی نوشته‌های گذشته آمده است، بیانگر گذر یکی از شاهان قاجار که گویا «ناصرالدین شاه» باشد، از آن راه است.این سنگ نوشته تا «مناره آجری» یک کیلومتر فاصله دارد و درست در یک راستا هستند.در ٢٤/٧/١٣٧٢ خورشیدی و در هنگام افزایش پهنای راه تهران- خوزستان این سنگ‌نوشته، نزدیک به ١٤ متر به سوی خاور(:شرق) جابه‌جا شد و امروزه در همان جایی است که ١٩ سال پیش گذاشته شده است. این سنگ نوشته به شماره ٣٩٨ در سیاهه‌ی برجای مانده های ملی، جای گرفته است.


خط كوفی

سايدگی سنگ به شوند گذشت روزگار

نمای شمالی سنگ نوشته

شكستگی در لبه‌ی بالايی سنگ

نمای جنوبی سنگ

نوشته‌ی بر جای مانده از روزگار قاجار بر روی خط كهن
فرتورها از سورنا لطفی نيا است.





ارسال توسط سورنا
آخرین مطالب

صفحه قبل 1 2 3 4 5 ... 78 صفحه بعد

آرشیو مطالب
پيوند هاي روزانه
امکانات جانبی